Alle blogs

Schaarse vergunningen; eerlijk zullen we alles verdelen

In november 2016 deed de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State een baanbrekende uitspraak waar advocaten van Ten Holter Noordam intensief bij betrokken zijn. De uitspraak is relevant voor veel onderwerpen waar de overheid mee bezig is, leidt tot de noodzaak tot aanpassing van verordeningen en betekent iets voor bestaande relaties tussen de overheid en ondernemers. Tijd om daar via deze website de nodige aandacht aan te besteden; het gaat over schaarse vergunningen.

Schaarse vergunningen, wat is het

De overheid – in de vorm van bijvoorbeeld de burgemeester, het college van burgemeester en wethouders, de minister etc. – heeft de positie gekregen om bepaalde ontwikkelingen toe te staan. Diezelfde overheid heeft soms de (logische) voorkeur om het aantal van dergelijke ontwikkelingen te maximeren. Vier coffeeshops in de gemeente, één seks-inrichting of één speelautomatenhal worden dan bijvoorbeeld om beleidsmatige of bedrijfseconomische redenen voldoende geacht. Daarmee wordt het toestaan door die overheid een schaars goed waar meerdere gegadigden voor in de race kunnen of willen zijn.

Tot de uitspraak van de Raad van State was het ongewis hoe zo’n schaarse vergunning beschikbaar moest zijn of komen. In sommige gevallen was zo’n schaars recht ook voor een lange periode afgegeven zodat daarmee feitelijk voor andere ondernemingen of particulieren geen mogelijkheid bestond dezelfde ontwikkeling te realiseren. Niet zelden leverde het verlenen van een vergunning een procedure op. De verliezer kwam immers op tegen de vergunning van de ander en de afwijzing van zijn eigen aanvraag.

Kwestie Vlaardingen in het kort

De situatie die heeft geleid tot de uitspraak van 2 november jl. laat zich kort als volgt omschrijven. De burgemeester van Vlaardingen heeft een exploitant van een casino een exploitatie- en aanwezigheidsvergunning verleend voor een speelautomatenhal. Omdat de gemeentelijke verordening de exploitatie van slechts één speelautomatenhal in de gemeente toestaat, wees de burgemeester de aanvraag van een ander speelautomatenbedrijf af. Dit bedrijf ging in hoger beroep. De vraag die voorlag of de wijze van verdeling eerlijk was geweest.

Raad van State: eerlijke procedure is verplicht

De Raad van State – deels volgend een uitgebreide conclusie (advies) van de advocaat-generaal – overweegt in algemene zin dat een schaarse vergunning een transparante procedure vereist. In die procedure moeten potentiële gegadigden gelijke kansen krijgen om mee te dingen naar de vergunning. Dit betekent dat een gemeente “op een naar buiten toe kenbare wijze” bekend moet maken dat een schaarse vergunning beschikbaar is en binnen welke periode aanvragen voor die vergunning kunnen worden ingediend. Ook moet de verdelingsprocedure bekend worden gemaakt en moet duidelijk zijn welke eisen aan de aanvragen zullen worden gesteld.

Veel concreter dan dit is het niet, zodat gemeenten (en andere overheidspartijen) ruimte hebben om het proces in te richten naar eigen inzicht. De Vlaardingen-kwestie leert dat dit speelveld mede bepaald wordt door het specifieke wettelijke kader. In het geval van een vergunning voor een speelautomatenhal moet een gemeente ook een verordening vaststellen. Dit volgt uit de Wet op de kansspelen. Deze mag de mededinging wel beperken, maar niet volledig uitsluiten. Dat betekent dat de gemeente wel een gebied mag aanwijzen waarbinnen een exploitant van een schaarse vergunning zich moet vestigen, maar binnen zo’n gebied moet wel een reële keuze bestaan tussen verschillende locaties.

Eerlijke procedure; hoe en wat nu?

Daarmee is dus duidelijk dat alles dus eerlijk verdeeld moet worden (althans de kans op een beperkt recht voor een ieder even groot moet zijn). Minder duidelijk is op welke wijze de procedure moet worden vormgegeven. Dat geeft mogelijkheden maar ook uitdagingen voor de praktijk. Ook heeft de uitspraak geen oplossing voor de vraag wat te doen met reeds gegeven rechten voor een langere periode. Tot slot is niet direct de (potentiële) reikwijdte van deze uitspraak duidelijk. Over deze zaken en meer zullen we ingaan in andere blogs.

Op de hoogte blijven?

Ontvang de laatste updates op dit rechtsgebied maandelijks in je inbox.

Misschien ook interessant?

WhatsApp en sms-berichten zijn te Wobben

8 april 2019 - Het kan u niet zijn ontgaan, op 20 maart deed de Raad van State een belangrijke uitspraak voor bestuurlijk Nederland;…

WhatsApp en sms-berichten zijn te Wobben

Woningcorporaties toch niet onder aansturing van gemeenten?

4 juni 2019 - Recent beslechtte de minister een prestatieafspraken-geschil en beantwoordde uitlegvragen over de Woningwet. Zijn die definitief beantwoord, of is de heersende…

Woningcorporaties toch niet onder aansturing van gemeenten?
Interessant artikel?

De laatste updates rechtstreeks in je inbox.