Alle blogs

Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra): van bestuursprocesrecht naar civiel (arbeids)procesrecht

Zoals het er nu naar uitziet, worden de meeste ambtenaren per 1 januari 2020 werknemer naar burgerlijk recht. In mijn eerdere blog schreef ik hier al over. Eén van de grootste veranderingen is toch wel dat in plaats van het bestuursprocesrecht het civiele (arbeids)procesrecht gaat gelden. De rechtsbescherming van ambtenaren is nu nog bestuursrechtelijk geregeld. Ambtenaren kunnen rechtspositionele besluiten aanvechten op grond van de Algemene wet bestuursrecht (Awb), denk hier bijvoorbeeld aan het aanvechten van een schorsings- of ontslagbesluit. Ambtenaren kunnen hiertegen binnen zes weken nadat het besluit bekend is gemaakt bezwaar aantekenen. Doen zij dit niet of niet-tijdig, dan wordt het besluit onherroepelijk (de zogenaamde “formele rechtskracht”).

Van bestuursprocesrecht naar civiel (arbeids)procesrecht

Voordat een besluit jegens een ambtenaar wordt genomen, geldt in de regel dat een bestuursorgaan een voorgenomen besluit aan de ambtenaar kenbaar maakt, waarop de ambtenaar in de gelegenheid wordt gesteld zijn zienswijze te geven. Daarna zal pas worden overgegaan tot het definitieve besluit waartegen de mogelijkheid van bezwaar openstaat.

Indien de ambtenaar het hiermee niet eens is en bezwaar aantekent, dient het bestuursorgaan tot een volledige heroverweging van het eerder genomen besluit over te gaan. Mocht de ambtenaar het niets eens zijn met deze beslissing op het bezwaar, dan kan hij daartegen in beroep gaan bij de rechtbank. Mocht de ambtenaar het ook niet eens zijn met de uitspraak van de rechtbank dan staat vervolgens beroep open bij de Centrale Raad van Beroep.

Om te voorkomen dat besluiten formele rechtskracht krijgen, is het in de praktijk geen uitzondering dat een ambtenaar tegen tal van verschillende besluiten bezwaar aantekent (hiermee kan het voorkomen dat een veelheid aan procedures wordt “gestapeld”). Het maken van bezwaar is zeer laagdrempelig en het is voor de ambtenaar dan ook een kleine moeite om bezwaar aan te tekenen.

Op het moment van invoering  van de Wnra verandert de rechtsingang voor ambtenaren ingrijpend. Vanaf dat moment zal de ambtenaar zich ingeval van arbeidsgeschillen tot de civiele rechter (kantonrechter) moeten wenden. Tegen de uitspraak van de kantonrechter kan de ambtenaar in beroep bij het hof en daarna is nog cassatie mogelijk bij de Hoge Raad.

Termijnen

Verder verandert niet alleen de rechtsingang; ook de termijnen voor het ondernemen van actie door de ambtenaar veranderen. In het algemeen zijn deze termijnen langer dan de bezwaartermijn van zes weken in de Awb. In het civiele arbeidsprocesrecht kennen we verschillende verjarings- en vervaltermijnen. Voor een vordering tot betaling van achterstallig salaris geldt bijvoorbeeld een verjaringstermijn van vijf jaar. Echter, de vervaltermijn voor het (in rechte) aanvechten van een gegeven ontslag op staande voet is weer twee maanden. Het is dan ook goed om in het achterhoofd te houden dat er in het civiele arbeidsprocesrecht verschillende termijnen gelden waarbinnen actie moet worden ondernomen.

De vraag is hoe de wijzigingen in de praktijk gaan uitpakken. Immers, als de ambtenaar het nu niet eens is met een bepaald besluit (ook al gaat het om een relatief klein belang), kan hij daartegen vrij makkelijk bezwaar aantekenen. Op het moment dat het civiele (arbeids)procesrecht van toepassing wordt, zal hij zich (direct) tot de rechter moeten wenden. Dit is een grotere stap, dan alleen het maken van bezwaar.

Tot slot zal een overheidswerkgever na de normalisering sneller rechtspositionele besluiten kunnen gaan nemen. Immers, niet alleen vervalt de bestuursrechtelijke bezwarenprocedure, ook de hiervoor genoemde zienswijzeprocedure, die vooraf gaat aan het te nemen rechtspositionele besluit, vervalt.

Eén ding staat in ieder geval vast: het zal voor zowel de overheidswerkgever, alsook voor de ambtenaar wennen worden en het is dan ook verstandig er voor te zorgen dat tijdig voldoende kennis in huis wordt gehaald van het civiele arbeids(proces)recht. Uiteraard kunnen de arbeidsrechtadvocaten van Ten Holter Noordam u hierbij met diverse manieren van ondersteuning van dienst zijn.

Op de hoogte blijven?

Ontvang de laatste updates op dit rechtsgebied maandelijks in je inbox.

Misschien ook interessant?

Geheimhouding binnen de gemeente

20 juli 2018 - Geheimhouding binnen de gemeente is geen rustig bezit. Zeker in de gemeente Bloemendaal is de informatievoorziening tussen college van B&W…

Geheimhouding binnen de gemeente
Interessant artikel?

De laatste updates rechtstreeks in je inbox.